آشنایی کامل با انواع موتور های آسانسور

آسانسورها به عنوان یکی از اجزای حیاتی ساختمان‌های مدرن، نقش مهمی در جابجایی افراد و بارها بین طبقات مختلف ایفا می‌کنند. قلب تپنده هر آسانسور، موتور آن است که نیروی لازم برای حرکت کابین را فراهم می‌کند. انتخاب نوع موتور مناسب، تأثیر بسزایی در عملکرد، کارایی و ایمنی آسانسور دارد. در این مقاله، به بررسی انواع موتورهای آسانسور، مزایا و معایب هر کدام، و عوامل مؤثر در انتخاب موتور مناسب خواهیم پرداخت. همچنین، به بررسی نقش شستی داخل کابین و شستی طبقات در عملکرد کلی آسانسور خواهیم پرداخت.

انواع موتورهای آسانسور

به طور کلی، موتورهای آسانسور را می‌توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد:

1. موتورهای گیربکسی:

   • عملکرد: این نوع موتورها از یک گیربکس برای کاهش سرعت و افزایش گشتاور استفاده می‌کنند. موتور با سرعت بالا می‌چرخد و گیربکس این سرعت را کاهش داده و گشتاور را افزایش می‌دهد تا کابین آسانسور به حرکت درآید.
   • مزایا:
     • قیمت پایین‌تر: موتورهای گیربکسی معمولاً ارزان‌تر از موتورهای گیرلس هستند.
     • تعمیر و نگهداری آسان‌تر: قطعات این موتورها به راحتی در دسترس هستند و تعمیر آنها معمولاً آسان‌تر است.
   • معایب:
     • راندمان پایین‌تر: به دلیل وجود گیربکس، بخشی از انرژی در فرآیند انتقال قدرت تلف می‌شود و راندمان این موتورها نسبت به موتورهای گیرلس پایین‌تر است.
     • ایجاد صدا و لرزش بیشتر: گیربکس می‌تواند صدا و لرزش بیشتری نسبت به موتورهای گیرلس تولید کند.
     • نیاز به روغن‌کاری: گیربکس نیاز به روغن‌کاری دوره‌ای دارد که این امر می‌تواند هزینه‌های نگهداری را افزایش دهد.
     • ابعاد بزرگ‌تر: موتورهای گیربکسی معمولاً بزرگ‌تر و سنگین‌تر از موتورهای گیرلس هستند.
   • کاربرد: موتورهای گیربکسی معمولاً در ساختمان‌های کم ارتفاع با ترافیک کم استفاده می‌شوند.

2. موتورهای گیرلس (بدون گیربکس):

   • عملکرد: این نوع موتورها مستقیماً به فلکه کششی متصل می‌شوند و نیازی به گیربکس ندارند. با حذف گیربکس، راندمان افزایش یافته و استهلاک کاهش می‌یابد.
   • مزایا:
     • راندمان بالاتر: حذف گیربکس باعث کاهش تلفات انرژی و افزایش راندمان می‌شود.
     • ایجاد صدا و لرزش کمتر: موتورهای گیرلس بسیار کم‌صدا و کم‌لرزش هستند.
     • عدم نیاز به روغن‌کاری: حذف گیربکس نیاز به روغن‌کاری را از بین می‌برد و هزینه‌های نگهداری را کاهش می‌دهد.
     • ابعاد کوچک‌تر: موتورهای گیرلس معمولاً کوچک‌تر و سبک‌تر از موتورهای گیربکسی هستند.
     • عمر طولانی‌تر: به دلیل حذف قطعات متحرک بیشتر، عمر مفید این موتورها بیشتر است.
   • معایب:
     • قیمت بالاتر: موتورهای گیرلس معمولاً گران‌تر از موتورهای گیربکسی هستند.
     • تعمیر و نگهداری پیچیده‌تر: تعمیر این موتورها معمولاً پیچیده‌تر و نیازمند تخصص بیشتری است.
   • کاربرد: موتورهای گیرلس معمولاً در ساختمان‌های بلند مرتبه با ترافیک بالا استفاده می‌شوند.

انواع موتورهای گیرلس

موتورهای گیرلس نیز خود به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

1. موتورهای مغناطیس دائم (Permanent Magnet – PM): این نوع موتورها از آهنرباهای دائمی برای تولید میدان مغناطیسی استفاده می‌کنند و راندمان بالایی دارند.
2. موتورهای القایی (Induction): این نوع موتورها از جریان الکتریکی برای تولید میدان مغناطیسی استفاده می‌کنند و قیمت پایین‌تری نسبت به موتورهای PM دارند.

عوامل مؤثر در انتخاب موتور آسانسور

انتخاب موتور مناسب برای آسانسور، نیازمند توجه به عوامل مختلفی است که در زیر به برخی از مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم:

• ارتفاع ساختمان و تعداد طبقات: برای ساختمان‌های بلند مرتبه، استفاده از موتورهای گیرلس با راندمان بالا توصیه می‌شود.
• ترافیک ساختمان: در ساختمان‌های پرتردد، استفاده از موتورهای با توان بالا و قابلیت اطمینان بالا ضروری است.
• ظرفیت کابین: ظرفیت کابین آسانسور تأثیر مستقیمی بر توان مورد نیاز موتور دارد.
• سرعت آسانسور: سرعت مورد نظر آسانسور نیز در انتخاب نوع موتور مؤثر است.
• محدودیت‌های فضایی: ابعاد موتور باید با فضای موجود در موتورخانه سازگار باشد.
• بودجه: هزینه خرید و نگهداری موتور نیز باید در نظر گرفته شود.

شستی داخل کابین و شستی طبقات: رابط کاربری آسانسور

شستی داخل کابین آسانسور و شستی طبقات آسانسور به عنوان رابط کاربری اصلی آسانسور، نقش مهمی در تعامل مسافران با سیستم آسانسور ایفا می‌کنند.

• شستی داخل کابین: این شستی شامل دکمه‌هایی است که هر کدام نشان‌دهنده یک طبقه از ساختمان است. مسافران با فشردن دکمه مربوط به طبقه مورد نظر، درخواست خود را به سیستم کنترل آسانسور ارسال می‌کنند.
• شستی طبقات: این شستی در هر طبقه از ساختمان نصب می‌شود و شامل دکمه‌های “بالا” و “پایین” است. مسافران با فشردن این دکمه‌ها، جهت حرکت مورد نظر خود را به سیستم کنترل آسانسور اعلام می‌کنند.

سیستم کنترل آسانسور با دریافت درخواست‌ها از پنل داخل کابین و پنل طبقات، بهترین مسیر را برای حرکت کابین تعیین کرده و موتور آسانسور را به حرکت درمی‌آورد.

فناوری‌های نوین در موتورهای آسانسور

در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های چشمگیری در زمینه فناوری موتورهای آسانسور رخ داده است. استفاده از درایوهای فرکانس متغیر (Variable Frequency Drive – VFD) به طور گسترده‌ای رواج یافته است. درایوهای VFD با کنترل دقیق سرعت موتور، باعث بهبود عملکرد آسانسور، کاهش مصرف انرژی و افزایش طول عمر موتور می‌شوند.

همچنین، استفاده از موتورهای سنکرون مغناطیس دائم (Permanent Magnet Synchronous Motor – PMSM) نیز در حال افزایش است. این نوع موتورها راندمان بسیار بالایی دارند و می‌توانند به طور قابل توجهی مصرف انرژی آسانسور را کاهش دهند.

نتیجه‌گیری

انتخاب موتور مناسب برای آسانسور، تصمیمی مهم و پیچیده است که نیازمند بررسی دقیق عوامل مختلفی است. با در نظر گرفتن ارتفاع ساختمان، ترافیک، ظرفیت کابین، سرعت، محدودیت‌های فضایی و بودجه، می‌توان موتور مناسب را انتخاب کرد. همچنین، توجه به نقش شستی داخل کابین و شستی طبقات به عنوان رابط کاربری آسانسور، ضروری است. با انتخاب موتور مناسب و استفاده از فناوری‌های نوین، می‌توان عملکرد، کارایی و ایمنی آسانسور را به طور قابل توجهی بهبود بخشید.